کاربرد پمپ سرنگ و پمپ سرم در دامپزشکی

کاربرد پمپ سرنگ و پمپ سرم

دامپزشکی ها تا حدی شبیه به مراکز درمانی انسانی هستند و قسمت های مختلفی دارند. این بخش ها بیماری ها و مشکلات سلامتی گسترده ای را در گونه های متفاوت حیوانات درمان می کنند. یکی از اقداماتی که در بسیاری از موارد برای درمان بیماری های مختلف انجام می شود، تزریق دارو یا مایعاتی مانند خون است. براساس شرایط حیوان و نوع بیماری، گاهی لازم است که این تزریقات با سرعت برنامه ریزی شده و آهسته تر از تزریق با سرنگ های معمول انجام شود. در این مواقع از دستگاه هایی مانند پمپ های سرم و پمپ های سرنگ استفاده می کنند. این دستگاه ها دقت و ایمنی اقدامات درمانی را افزایش می دهند و به همین دلیل از جمله تجهیزات مهم در کلینیک های دامپزشکی به شمار می آیند. با توجه به اهمیت و کاربرد فراوان این دستگاه ها، در ادامه این مطلب در وت مارکت، کاربرد پمپ سرنگ و پمپ سرم در دامپزشکی را عنوان کرده، ساختار و مزایای استفاده از آن را توضیح می دهیم.

پمپ سرنگ چیست؟

پمپ سرنگ یا Syringe Pump که پمپ تزریق هم نامیده می شود، با هدف انجام تزریقات برنامه ریزی شده داروها و مایعات به بیمار به ویژه حیوانات خانگی ساخته شده است. این دستگاه معمولا به صورت شیشه ای یا پلاستیکی با اندازه های مختلف تولید می شود که سرنگ را با مکانیزم پیستونی جلو می برد و مایع مورد نظر را ذره ذره به بیمار تزریق می کند. پمپ سرنگ در مراکز درمانی پزشکی و دامپزشکی، در بسیاری از بخش ها مانند اورژانس و مراقبت های ویژه وجود دارد. به کمک این وسیله می توان داروهای مختلف به ویژه داروهای شیمی درمانی و داروهای ضدتشنج، سیالات، مایعات و خون را با حجم کم و در زمان برنامه ریزی شده به بیمار تزریق کرد. در عموم پمپ های سرنگ، از سرنگ های استاندارد استفاده می شود با این حال بسیاری از مدل های این دستگاه، به گونه ای ساخته می شوند که می توان قطر سرنگ را در آنها تنظیم کرد. این دستگاه ها معمولا برای استفاده در ایران گزینه بهتری محسوب می شوند و می توان سرنگ های مختلف را در آنها به کار برد. در کنار مصارف درمانی، پمپ سرنگ در بسیاری از مراکز تحقیقاتی، مانند آزمایشگاه های شیمی و زیست شناسی به کار می رود و به کمک آن می توان مایعات را در حجم کم و با دوز دقیق به سایر مواد، برای تست های مختلف وارد کرد.

این دستگاه یک نگهدارنده سرنگ و قسمت هایی برای قفل و تنظیم انواع سایزهای سرنگ دارد. در کنار آن، مکانیزم پیستون متحرک یا میکروموتور با دقت بالا دارد که نرخ تزریق را به صورت دقیق برحسب میلی‌لیتر بر ساعت یا میکرولیتر بر دقیقه کنترل می کند. دستگاه به یک واحد کنترل هم مجهز است که مسئولیت تنظیم حجم کل، نرخ جریان، پالس دهی یا تزریق قطره ای و همچنین آماده کردن سیستم هشدار در شرایط انسداد، فشار بازگشت و اتمام کار را به عهده دارد.

 

پمپ سرم چیست؟

پمپ سرم یا Infusion Pump دستگاه دیگری است که مایعات مورد نظر را به صورت کنترل شده و با حجم و مقدار مشخص، به صورت وریدی به بیمار تزریق می کند. پمپ سرم در دامپزشکی برای تزریق داروهایی که حجم بیشتری دارند استفاده می شود و در بخش های مختلف مانند اتاق عمل، مراقبت های ویژه و اورژانس و حتی آمبولانس دامپزشکی به کار می رود. استفاده از این دستگاه در مقایسه با تزریق های کنترل نشده و دستی، دقت و ایمنی بیشتری در روند درمان ایجاد می کند که جز ضروری در تمامی اقدامات دامپزشکی به شمار می آید. پمپ سرم می تواند سرعت ورود مایعات به رگ بیمار را کنترل کند و همین امر کمک می کند که فشار بیش از حد به رگ وارد نشود و احتمال بروز خطر کاهش پیدا کند.

این دستگاه سه بخش اصلی دارد؛ بخش اول محفظه ای است که دارو در آن نگهداری می شود که می تواند کیسه مخصوص یا محفظه ای بطری مانند باشد که به دستگاه متصل می گردد. قسمت بعدی پمپ سرم، رولر هد یا سیستم رانش دستگاه است که وظیفه کنترل جریان تزریق را به عهده دارد. بخش سوم دستگاه، واحد کنترل و پردازنده آن است. این بخش یک صفحه نمایش دارد و به کمک دکمه های دستگاه، امکان تنظیم نرخ تزریق، محاسبه دوز دارو و فعال کردن تزریق های پی در پی را فراهم می کند. علاوه بر موارد گفته شده، واحد کنترل دستگاه وظیفه فعال کردن سیستم هشدار و آلارم های فشار، انسداد و خالی شدن کیسه را نیز برعهده دارد.

 

مقایسه پمپ سرنگ و پمپ سرم

همانطور که تا اینجا اشاره شد، هر دو دستگاه پمپ سرم و پمپ سرنگ برای تزریق برنامه ریزی شده داروها و مایعات به کار می روند؛ با این حال برای انتخاب بهتر و پیشبرد ایمن تر اقدامات درمانی، لازم است بدانیم که استفاده از هرکدام از این دستگاه ها در چه شرایطی اولیت دارد:

 

عملکرد کلی

مهم ترین تفاوت پمپ سرم و پمپ سرنگ، حجم دارویی است که به کمک دستگاه تزریق می شود. پمپ سرم معمولا برای تزریق داروهایی که حجم بیشتری دارند به کار می رود و مدت زمان تزریق بیشتری دارد؛ در حالی که پمپ سرنگ، انتخاب بهتری برای تزریق داروها با حجم کم محسوب می شود. اگر حجم دارو، سیالات یا خون مورد نظر برای تزریق، تا چندصد میلی لیتر است، قطعا باید از پمپ سرم استفاده کرد در حالی که تزریق دارو در حجم میکرولیتر حتما به کمک پمپ سرنگ صورت می گیرد. نکته ای که باید در نظر گرفت این است که در شرایطی که ورود زیاد مایع به بدن بیمار مضر باشد، پمپ سرنگ انتخاب اول محسوب می شود. 

دقت دستگاه

همانطور که قابل حدس است، دقت پمپ سرنگ بیشتر از پمپ سرم است و همین موضوع، این دستگاه را برای تزریقات با نرخ کم و پالس یا والیوم های دقیق مناسب می کند.

 

انعطاف پذیری در تزریق داروهای مختلف

پمپ سرم معمولا انعطاف پذیری بیشتری در تزریق مایعات مختلف دارد و به وسیله آن می توان علاوه بر تزریق دارو، انتقال خون و تغذیه وریدی را نیز انجام داد.

 

قابلیت جابه‌جایی و حمل

هر دوی این دستگاه ها، از جمله تجهیزات سبک در بین تجهیزات دامپزشکی محسوب می شوند و می توان آنها را در موقعیت های مختلف، از جمله در آمبولانس های دامپزشکی مورد استفاده قرار داد. با این حال برای انتخاب بین پمپ سرم و پمپ سرنگ، پیش از وزن، باید دیگر موارد گفته شده را در نظر گرفت تا براساس شرایط حیوان و نوع دارو، بهترین دستگاه انتخاب شود.

 

کاربرد بالینی پمپ سرنگ و پمپ سرم در دامپزشکی ها

یکی دیگر از موضوعات مهمی که می توان با تکیه بر آن، راهنمایی برای انتخاب بین پمپ سرم و پمپ سرنگ معرفی کرد، کاربرد بالینی دستگاه براساس مشکل حیوان و نوع داروهای مورد نیاز است.

هیدراته کردن بدن حیوان و مایع رسانی

پمپ سرم انتخاب مناسبی برای جبران کسری مایع در بدن دام کوچک و دام بزرگ است و به کمک آن می توان به صورت مرحله ای یا مداوم، روند هیدارتاسیون بدن حیوان را پیش برد. این کار یکی از مهم ترین و رایج ترین اقدامات درمانی در دامپزشکی ها است و از بروز مشکلات کلیوی و ریوی هم جلوگیری می کند.

 

تغذیه وریدی

حیواناتی که به مشکلات گوارشی دچار هستند، در اکثر موارد نمی توانند به حالت عادی غذا بخورند. در این شرایط برای رساندن مواد مورد نیاز بدن، از تغذیه وریدی استفاده می شود. برای این کار حجم مشخصی از سیالات باید تحت نظر دامپزشک به بدن حیوان برسد که پمپ سرم انتخاب بهتری برای مدیریت این شرایط محسوب می شود.

تزریق داروهای قلبی و وازواکتیو

برخی داروها از جمله داروهای وازوپرسور یا اینوتروپ مانند دوپامین، دوبوتامین یا نورآدرنالین باید به صورت تنظیم شده و با دقت زیاد به بیمار تزریق شوند. این گروه از داروها حجم کمی هم دارند و به همین دلیل، بهترین دستگاه برای تزریق آنها، پمپ سرنگ است.

 

انتقال خون

انتقال خون در دامپزشکی به وسیله پمپ سرم صورت می گیرد تا نرخ انتقال ثابت بماند و ایمنی آن حفظ شود. پیش از استفاده از پمپ سرم در انتقال خون باید بررسی کرد که دستگاه سیستم هشدار دقیق و قابلیت تشخیص انسداد را داشته باشد.

تزریق داروهای موضعی و بیهوشی

در بیهوشی و مراقبت های پس از عمل جراحی، داروهای بیهوشی و برخی مسکن ها باید در دوزهای کم و دقیق تزریق شوند که بهترین گزینه برای این کار پمپ سرنگ است. استفاده از این دستگاه در طول بیهوشی، دقت و ایمنی جراحی را نیز افزایش می دهد.

 

خرید پمپ سرم و پمپ سرنگ در دامپزشکی

یکی از بهترین روش ها برای تجهیز کلینیک دامپزشکی، تکمیل و خرید دستگاه ها براساس نیاز و تخصص دامپزشکان مشغول به کار در مرکز است. در خرید پمپ سرم و پمپ سرنگ علاوه بر این موارد می توان نکات زیر را نیز مد نظر قرار داد:

• نوع بیماران و حجم کار مرکز از جمله مهم ترین مواردی است که در خرید کلیه تجهیزات دامپزشکی مثل پمپ سرم و پمپ سرنگ باید در نظر گرفته شود. در کلینیک هایی که تمرکز اصلی بر درمان دام کوچک است و پمپ برای تزریق دارو در حجم میکرولیتر استفاده می شود، پمپ سرنگ کاربرد بیشتری خواهد داشت.
• دقت و محدوده نرخ تزریق به ویژه در دوزهای بسیار بالا و بسیار پایین دستگاه، باید پیش از خرید در نظر گرفته شود.
• وجود و سلامت سیستم هشدار و آلارم هایی مانند تشخیص انسداد، تشخیص فشار بالا، اتمام مایع و باتری پشتیبان در هر دو دستگاه باید بررسی شود.
• هر دو دستگاه باید قطعات قابل شست‌وشو داشته باشند تا آلودگی گسترش پیدا نکند.
• در زمان خرید هر دو پمپ باید دستگاهی را انتخاب کرد که قطعات مصرفی و یدکی آن به راحتی در بازار وجود داشته باشد.

 

جمع بندی

در مجموع، پمپ سرم و پمپ سرنگ نقش دو وسیله کلیدی در دامپزشکی ها برای کنترل دقیق مایعات و داروها را ایفا می کنند. پمپ سرم مسئولیت انتقال حجم‌ های بالا و قابلیت تنظیم نرخ پایدار را در بسیاری از اقدامات مانند انتقال خون و تغذیه وریدی حیوان به عهده دارد؛ از طرف دیگر، پمپ سرنگ با تکیه بر دقت زیاد و توانایی تزریق در دوز‌ های بسیار کم، برای تزریق داروهای حساس، وازواکتیوها و بیهوشی‌ مداوم بهترین گزینه به شمار می آید. با این وجود باید در نظر داشت که استفاده از این تجهیزات نیاز به آموزش صحیح پرسنل، نگهداری منظم، کالیبراسیون دوره‌ ای و پیروی از پروتکل ‌های ایمنی دارد. به همین دلیل مهم است که این دستگاه ها از چه برندی و همچنین کدام شرکت فروشنده تجهیزات دامپزشکی تهیه می شوند. شرکت وت مارکت، به عنوان تامین کننده تجهیزات دامپزشکی، علاوه بر ارائه دستگاه های به روز و معتبر از بهترین برندهای دنیا، مسئولیت آموزش تمامی پرسنل کلینیک دامپزشکی برای استفاده از دستگاه خریداری شده را به عهده دارد. همچنین وت مارکت تجهیزات دامپزشکی را با گارانتی و خدمات پس از فروش ارائه می کند.