کاهش استرس حیوانات

یکی از مهم ترین وظایفی که پس از پذیرش مسئولیت حیوانات خانگی به عهده ما است، رعایت منظم نوبت ویزیت دامپزشکی است که باید در زمان های مشخص صورت بگیرد. در کنار آن باید به تغییر در رفتار و علائمی که حیوان نشان می دهد توجه کرد تا در صورت نیاز، به سرعت به دامپزشکی مراجعه کنیم. با این حال مانند خیلی از ما که در زمان مراجعه به پزشک، به ویژه اگر انتظار تزریق دارو داشته باشیم دچار استرس می شویم، بسیاری از حیوانات هم از مراجعه به دامپزشک گریزان هستند. احوالی که برخی حیوانات در زمان رفتن به دامپزشکی تجربه می کنند، بر روی حس و حال والدین آن ها هم تاثیر می گذارد و ممکن است باعث شود با فکر رفتن به دامپزشکی، ما هم مضطرب شویم. با وجود این، تحت هیچ شرایطی نباید مراجعه به دامپزشکی به تاخیر بیفتد، چون ممکن است سلامتی حیوان در معرض خطر قرار بگیرد. در همین راستا روش هایی وجود دارد که می تواند کمک کند حیوان این موقعیت را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارد و کار را برای سرپرستان آن ها هم راحت تر کند. در ادامه این مقاله در وت مارکت روش هایی را برای کاهش استرس حیوانات هنگام مراجعه به دامپزشکی مطرح می کنیم.

نشانه های اضطراب در حیوانات خانگی

اولین قدمی که باید برداریم، این است که پیش از انجام روش های موثر برای کاهش استرس، با علائمی که نشان می دهد حیوان مضطرب است آشنا شویم. بهتر است بدانیم که هر حیوانی، چه سگ چه گربه، شخصیت منحصر به فرد خود را دارد و ممکن است اضطراب را به مدل خاص خود نشان دهد. پس باید به تغییر در رفتار حیوان توجه کرد. با این حال مهم ترین نشانه هایی که می توانند بیانگر استرس در حیوانات خانگی باشند عبارتند از:

• اجتناب از تماس چشمی
• کمتر یا بیشتر از حد معمول غذا خوردن
• لرزیدن
• بیشتر از همیشه صدا کردن
• نظافت کردن بیش از حد
• قوز کردن
• خیره شدن
• موهای سیخ شده
• نگه داشتن دم در نزدیکی بدن
• رفتارهای پرخاشگرانه
• پنهان شدن
• راه رفتن مداوم
• فرار کردن
• لیس زدن مداوم قلاده
• خمیازه
• گشاد شدن مردمک چشم
• نفس نفس زدن
• افزایش بزاق
• نگه داشتن گوش ها به سمت عقب.

ممکن است حیوان یک یا چند نشانه از میان این علائم را بروز دهد یا رفتارهای متفاوت دیگری داشته باشد که با رفتارهای همیشه او فرق کند. در این شرایط باید بروز ناآرامی در حیوان را جدی بگیریم و اگر شدت علائم زیاد است، برای از بین بردن آن ها چاره ای بیاندیشیم.

چه عواملی روی استرس حیوان در دامپزشکی تاثیرگذار است؟

از جمله مهم ترین مواردی که می تواند باعث ایجاد استرس در حیوانات خانگی، به ویژه گربه ها شود، ترک محل زندگی و محل های آشنایی است که پت در آن جا رفت و آمد دارد. به طور کلی گربه ها علاقه چندانی به خارج شدن از محل و منطقه امن خود ندارند و این جا به جایی به خودی خود می تواند باعث استرس آن ها شود.

یکی دیگر از مواردی که می تواند در بروز استرس حیوان تاثیر داشته باشد، اولین برخوردهایی است که با دامپزشکی و دامپزشک دارد. در محیط دامپزشکی، ارتباط با سایر حیوان ها، رفتار پرسنل و دامپزشک همگی می توانند در تجربه ذهنی حیوان از ویزیت و معاینه تاثیرگذار باشند و آن جا را به محیطی امن یا استرس آور تبدیل کنند. با این وجود، از آن جایی که اقداماتی مانند تزریق واکسن، کوتاه کردن ناخن یا حمام کردن در دامپزشکی انجام می شود، حیوان احتمالا به صورت طبیعی نباید چندان دل خوشی از آن جا داشته باشد!

اقدامات لازم برای کاهش استرس حیوانات

بر اساس این که حیوان چه شخصیت و چه عاداتی دارد، روش های مختلفی وجود دارد که به وسیله آن ها می توان به او کمک کرد تا از میزان استرس وی کاسته شود:

• باکس حیوان را به جایی امن منتقل کنید

احتمالا بیشترین زمانی که حیوان داخل باکس قرار می گیرد، زمانی است که به دامپزشکی می رود به همین دلیل دیدن باکس و قرار گرفتن در آن، استرس حیوان را افزایش می دهد. برای این که باکس حیوان را به فضای امن تبدیل کنید، می توانید آن را با در باز در گوشه دنجی از خانه قرار دهید و بالش یا پتوی مورد علاقه حیوان را به آن اضافه کنید. برای این که توجه حیوان را جلب کنید، می توانید اسباب بازی یا خوراکی جالبی را در هم در باکس بگذارید. به حیوان زمان بدهید تا در بین موقعیت های مختلفی که در طول روز دارد، باکس خود را کشف و خودش آن را انتخاب کند.

• برای خودتان و حیوان محیطی آرام فراهم کنید

هیچ سرپرست حیوانی نمی خواهد پت دوست داشتنی خود را ناراحت کند و زمانی که حیوان را مضطرب و وحشت زده می بیند، ممکن است حال بدی را تجربه کند. اما باید بدانید که شما با مراجعه به دامپزشکی بهترین کار را انجام می دهید و دیدن اضطراب حیوان نباید شما را از تصمیم رفتن به کلینیک منصرف کند. برای این که هم خودتان و هم حیوان خانگی آرامش بیشتری داشته باشید، می توانید صبح روز مورد نظر، در خانه موسیقی آرامش بخش پخش کنید، نور خانه را تنظیم کنید و حتی معاینه را در خانه تمرین کنید. برای این کار می توانید مانند دامپزشک، بدن حیوان را لمس کنید و بعد به او تشویقی بدهید تا با این وضعیت کنار بیاید. برای رفتن به کلینیک چند پد بهداشتی یا ملحفه با خود به همراه داشته باشید تا اگر حیوان نتوانست خود را کنترل کند، شرایط را مدیریت کنید.

• پیش از مراجعه به دامپزشکی غذای زیادی به حیوان ندهید

ممکن است حیوان در مواجهه با اضطراب رفتارهای متفاوتی نشان و جنب و جوش بیشتری به خرج دهد، پس بهتر است غذای زیادی نخورده باشد. برای خوشحال کردن سگ یا گربه پیش از مراجعه به دامپزشکی می توانید از تشویقی های مورد علاقه آن ها استفاده کنید.

• در دامپزشکی، حیوان را داخل باکس نگه دارید

در کلینیک های دامپزشکی، حیوانات مختلفی وجود دارند که ممکن است حضورشان برای پت ما استرس زا باشد. اگر احساس کردیم که این اتفاق می افتد، بهتر است حیوان را داخل باکس نگه داریم تا ترس وی افزایش پیدا نکند.

• از حساسیت زدایی سیستماتیک استفاده کنید

حساسیت زدایی سیستماتیک، یک روش مطلوب برای کاهش رفتارهای مخرب حیوانات در پاسخ به یک موقعیت خاص است. از این روش برای از بین بردن فوبیاها و ترس های مختلف هم استفاده می شود. در این روش، اجزای جداگانه ای که می تواند در موقعیت استرس زا باعث ترس و اضطراب حیوان شود، شناسایی می شود. برای مثال در زمان مراجعه به دامپزشکی، ممکن است دیدن فردی در لباس مخصوص دامپزشک، وجود بوی مواد ضد عفونی کننده یا حضور حیوانات دیگر، هر کدام به صورت جداگانه برای حیوان ترسناک باشد؛ با شناسایی این موارد، والدین حیوان می توانند آن مورد را در خانه، تحت شرایط دلپذیر برای حیوان بازسازی کنند تا پت به مرور با آن آشنا شود و بر اساس تجربه خوبی که دارد کم کم با ترس و استرس خود کنار بیاید.

• از داروهای آرامبخش مخصوص حیوانات استفاده کنید

تمام روش هایی که تا این جا گفته شد، ممکن است روی برخی از حیوانات جوابگو نباشد. اگر حیوان بسیار مضطرب باشد و رفتارهای پرخاشگرانه نشان دهد، هم برای خودش خطرناک خواهد بود هم برای پرسنل دامپزشکی. این موقعیت باعث می شود که دامپزشک نتواند معاینه را با دقت انجام دهد و ممکن است مشکلی در حیوان ناشناخته باقی بماند. برای کنترل کردن این شرایط، دامپزشک می تواند استفاده از برخی از داروهای آرامبخش را توصیه کند. این داروها مانند نوروکالم Neuro Calm یا موارد دیگر می توانند استرس حیوان و رفتارهای پرخاشگرانه را کاهش دهند. در زمان انتخاب نوع و دوز این داروها حتما باید بر اساس شرایط حیوان خانگی خود با دامپزشک مشورت کنید و این کار را بدون تشخیص فرد متخصص انجام ندهید.