آشنایی با تجهیزات فیزیوتراپی دامپزشکی

تجهیزات فیزیوتراپی در کلینیک های دامپزشکی

همزمان با پیشرفت تکنولوژی و علم، عرصه دامپزشکی هم گسترش بیشتری پیدا کرده است تا بتواند سلامت جسمی و رفتاری بیشتری برای حیوانات به وجود آورد. یکی از زمینه های توسعه یافته در دامپزشکی، فیزیوتراپی و توانبخشی است که در طول دهه های گذشته، رشد زیادی داشته است. بسیاری از حیوانات، مثل حیوانات خانگی یا حیوانات مسابقه، در طول زندگی به دلایل مختلف دچار مشکلات و آسیب هایی می شوند که برای درمان و کنترل آنها، باید تحت مراقبت های فیزیوتراپی و توانبخشی قرار بگیرند. فیزیوتراپی دامپزشکی به بهبود آسیب ها و بیماری های مزمن کمک می کند و تکنیک های مختلفی را شامل می شود. در هر کدام از این تکنیک ها، که به صلاحدید دامپزشک متخصص انتخاب می شوند، دستگاه های مختلفی به کار می روند که وجود آنها، دامپزشکی را به مرکزی پیشرفته تر و مجهز تر تبدیل می کند. به دلیل اهمیت دستگاه های به کار رفته در فیزیوتراپی و توانبخشی، در ادامه این مطلب در وت مارکت، به معرفی تجهیزات فیزیوتراپی در دامپزشکی پرداخته و کاربرد آنها را شرح می دهیم.

کاربرد فیزیوتراپی در دامپزشکی

همانطور که گفته شد، بسیاری از حیوانات در طول زندگی خود، آسیب هایی را تجربه کنند که نیاز به توانبخشی داشته باشند. برنامه ‌های توان‌بخشی می‌ توانند دوره بستری و نیاز به داروهای مسکن را کاهش داده و کیفیت زندگی حیوان را ارتقا دهند. .فیزیوتراپی در دامپزشکی نقش حیاتی در کاهش درد، بازگرداندن دامنه حرکت (ROM)، تقویت عضلات ضعیف ‌شده و کمک به بازگشت حیوان به عملکرد روزمره یا ورزشی دارد. این اقدامات درمانی و تقویتی در موارد مختلفی می توانند به این حیوانات آسیب دیده کمک کنند:

• دوران پس از جراحی و شکستگی از جمله مهم ترین موقعیت هایی هستند که فیزیوتراپی دامپزشکی کمک کننده خواهد بود. این کار باعث بازیابی قدرت عضلانی و جلوگیری از خشکی مفاصل می شود.
• کمک به کنترل و درمان بیماری های مفصلی و استخوانی مانند آرتروز، دیسپلازی مفصلی ران و مشکلات مربوط به ستون فقرات.
• کمک به کاهش درد و افزایش تحرک در بین حیوانات مسن.
• بهبود عملکرد در حیوانات مسابقه ای و ورزشی.
• بهبود آسیب های عصبی مانند آسیب های نخاعی یا فلج های جزئی.

 

این کاربردها به وسیله تکنیک های مختلف فیزیوتراپی و توانبخشی انجام می شود که از میان آنها می توان به ماساژدرمانی، آب درمانی، لیزرتراپی و الکترواکوپانچکر و سرما و گرمادرمانی اشاره کرد. در هرکدام از این روش ها، دستگاه های مختلفی به کار می روند که در ادامه به معرفی آنها می پردازیم.

 

تنس فیزیوتراپی دامپزشکی

تنس فیزیوتراپی دستگاهی است که با تحریک عصبی-عضلانی به کاهش درد و انقباض های عضلانی کمک می کند. تنس TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) جریان های الکتریکی سطحی و  پالس‌ های الکتریکی با ولتاژ بالا و پهنای باند کم ایجاد می کند که از سطح پوست عبور کرده و به بافت های عمیق تر می رسد. در فیزیوتراپی حیوانات، از این دستگاه برای کنترل درد پس از جراحی های ارتوپدی،  تسکین دردهای مزمنی مانند آرتروز، کنترل اسپاسم های موضعی و بازتوانی عضله پس از جراحی رباط یا آسیب عصبی استفاده می شود. دستگاه تنس به عنوان یک روش مکمل برای درمان در فیزیوتراپی دامپزشکی و توانبخشی حیوانات به کار می رود.

برای استفاده از دستگاه تنس در دامپزشکی باید با بررسی پوست و بدن حیوان، الکترود مناسب را برای پوشش بدن او انتخاب کرد. پارامترهای مختلف دستگاه مانند فرکانس، پهنا (Pulse Width)، شدت (Amplitude) باید متناسب با شرایط حیوان و هدف درمانی تنظیم شوند. استفاده از این دستگاه معمولا براساس صلاحدید دامپزشک هربار بین 10 تا 30 دقیقه صورت می گیرد. برای حیواناتی که به مشکلات قلبی دچار هستند، باید پس از انجام آزمایش های مختلف و مشورت با متخصص و همچنین با احتیاط از این دستگاه استفاده کرد.

 

لیفتر فیزیوتراپی

لیفترها و هارنس های حمایتی از جمله دیگر تجهیزات توانبخشی هستند که در فیزیوتراپی دامپزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. لیفتر وسیله ای است که برای بلند و جابه‌جا کردن حیوانات سنگین وزن مورد استفاده قرار می گیرد. یکی دیگر از موارد استفاده از این دستگاه، جابه‌جایی حیواناتی است که ناتوان از حرکت هستند. هارنس هم وسیله دیگری است که در کلینیک های دامپزشکی و حتی در منازل هم استفاده می شود. هارنس به جای قلاده استفاده می شود، دور سینه و کتف بیمار بسته شده و درصدی از وزن او را کم می کند تا حیوان بتواند با راحتی بیشتری حرکت کند.

استفاده از این تجهیزات، علاوه بر ایجاد راحتی بیشتر برای حیوانات، در کارکنان کلینیک های دامپزشکی و همچنین سرپرستان پت ها، از آسیب های ناشی از بلند کردن حیوانات جلوگیری می کند. این وسایل، بازتوانی در بیمارانی که توان ایستادن را ندارند را آسان تر می کنند و همین امر باعث کاهش استرس در حیوانات می شود. در زمان انتخاب تجهیزاتی مانند لیفتر و هارنس باید موارد مختلفی از جمله ظرفیت تحمل وزن، تطابق محصول با آناتومی بدن حیوان، قابل شست‌وشو بودن مواد سازنده و همچنین قابلیت تنظیم وسیله براساس شرایط بدن حیوان را در نظر گرفت.

 

وان هیدروتراپی

آب یکی از بهترین گزینه ها برای بهبود و کاهش درد در حیواناتی است که به دردهای عضلانی، مشکلات مفصلی و ضعف عضلانی دچار هستند. شناوری در آب، وزن مؤثر اندام ‌ها را کاهش می ‌دهد و کمک می کند بیمار به راحتی حرکت کند، در عین حال مقاومت آب نیروی ملایمی برای تقویت عضلات فراهم می ‌آورد. بهبود دامنه حرکت مفاصل، افزایش قدرت به ‌واسطه مقاومت آب و شروع مراحل تمرینی زودهنگام پس از جراحی، همگی از جمله فواید درمان با آب در دامپزشکی ها هستند. آب درمانی به کمک وسایل مختلفی انجام می شود که وان های هیدروتراپی و تردمیل های زیر آب از جمله مهم ترین آنها به شمار می آیند. وان هیدروتراپی علاوه بر موارد گفته شده می تواند به یادگیری شنا و آموزش تعادل در حیوانات هم کمک کند.

عمق متفاوت آب، تأثیر متفاوتی بر دامنه حرکتی مفصل و نیروی وزن‌ دارد، به همین دلیل در مقاصد مختلف و برای حیوانات متفاوت، این پارامتر باید براساس هدف مورد نظر، تنظیم شود. دمای آب هم باید براساس نوع درمان و گونه حیوان انتخاب شود؛ معمولا در درمان و بهبود مشکلاتی مانند آرتروز از آب با دمای بالاتر استفاده می گردد. یکی از مهم ترین مواردی که باید در وان هیدروتراپی در نظر گرفته شود، کنترل فیلترها و ضدعفونی آب و محیط وان است تا از انتقال عفونت های پوستی یا باکتریایی جلوگیری به عمل آید. با وجود تمامی ویژگی های دستگاه های آب درمانی، با توجه به هزینه ای که برای تهیه تجهیزات مربوط به آن صرف می شود، باید به جمعیت جامعه هدف آن در هر کلینیک دامپزشکی دقت کرد.

 

تردمیل

در بسیاری از کلینیک های دامپزشکی برای تکمیل تجهیزات فیزیوتراپی، از تردمیل هم استفاده می شود. این دستگاه به ویژه برای تمرین دادن به عضله ای خاص، وسیله ای مفید و کارامد است. یکی دیگر از کاربردهای این دستگاه، تست کیفیت عملکرد حیوان در موقعیت های خاص است. با استفاده از این دستگاه، می توان پارامترهایی مانند سرعت و شیب را براساس شرایط حیوان تنظیم کرد. از طرف دیگر با ثبت عملکرد، می توان روند پیشرفت بیمار را در طول زمان مورد بررسی قرار داد. با وجود ویژگی های مثبت تردمیل، این دستگاه می تواند برای حیواناتی که به آرتروز دچار شده اند، چندان مطلوب نباشد؛ برای این حیوانات، تردمیل های آبی انتخاب بهتری محسوب می شوند.

پد گرمایشی

پد گرمایشی یا پد حرارتی با هدف تولید یا حفظ گرما در کلینیک های دامپزشکی مورد استفاده قرار می گیرد. گرما می تواند گردش خون را افزایش دهد که این امر، معمولا کاهش درد و اسپاسم های عضلانی و همچنین انعطاف پذیری بیشتر بافت را به دنبال دارد. پد حرارتی انواع مختلفی دارد، برخی از آنها به وسیله برق کار می کنند، بعضی دیگر، کیسه های ژلی قابل گرم کردن و مدل های دیگر، دستگاه های گرم کننده مادون قرمز برای نفوذ سطحی تر هستند. از جمله مهم ترین مواردی که در زمان استفاده از پد گرمایشی باید مد نظر قرار بگیرد، میزان گرما و مناسب بودن آن برای پوست حیوانات است. در این موارد می توان از پارچه های محافظ استفاده و به صورت مرتب، پوست حیوان را بررسی کرد.

تحقیقات مختلفی در زمینه استفاده از دستگاه های فیزیوتراپی در دامپزشکی انجام شده و بسیاری از آنها، نتایج امیدوارکننده ای نشان داده اند، هرچند که مانند هر موضوع دیگری، تحقیقات طولانی مدت در این زمینه هم ادامه دارد. در دنیای دامپزشکی امروز، فیزیوتراپی به عنوان یکی از ارکان اصلی مراقبت از حیوانات شناخته می‌ شود. در این زمینه، برای بهبود حیوانات و کاهش درد آنها، وجود دستگاه ها و تجهیزات پیشرفته، در کنار علم، مهارت و تخصص دامپزشکان لازم است. استفاده از تجهیزات مدرنی مانند دستگاه TENS، لیفتر، پد گرمایشی و وان هیدروتراپی نه‌ تنها سرعت بازیابی توانایی را در حیوانات افزایش می‌ دهد، بلکه کیفیت زندگی حیوانات بیمار یا مسن را نیز به‌ صورت چشمگیری بهبود می‌ بخشد.

خرید تجهیزات فیزیوتراپی دامپزشکی

در خرید تجهیزات فیزیوتراپی دامپزشکی، اولین و مهم‌ ترین نکته، استاندارد و ایمنی دستگاه‌ ها است. دستگاه هایی که گواهی های بین المللی مانند FDA یا CE و ISO داشته باشند، کیفیت، ایمنی الکتریکی و دوام بیشتری خواهند داشت. نکته دیگری که باید در نظر گرفت، بودجه مشخص شده و هزینه خرید و نگهداری از تجهیزات است. تجهیزاتی که قابلیت استفاده برای چند هدف درمانی دارند، انتخاب اقتصادی ‌تری محسوب می‌ شوند. بررسی فضای فیزیکی کلینیک، نیاز بیماران مراجعه کننده و مهارت کارکنان در کار با دستگاه نیز پیش از خرید ضروری است. خرید آگاهانه بر پایه نیاز واقعی و شواهد علمی، ضامن موفقیت و اثربخشی تجهیزات فیزیوتراپی در کلینیک خواهد بود.

 

برای این که انتخاب و خرید دستگاه به بهترین نحو انجام شود، می توان از مشاوره شرکت های فروشنده و تامین کننده استفاده و مناسب ترین تجهیزات را براساس شرایط کلینیک انتخاب کرد. دستگاه هایی که از این شرکت ها تهیه می شوند باید از برندهای معتبر باشند و با گارانتی و خدمات پس از فروش ارائه گردند. پس از خرید تجهیزات، شرکت فروشنده باید علاوه بر تحویل و نصب دستگاه ها، نحوه کار و نگهداری آنها را هم به پرسنل مرکز آموزش دهد. شرکت وت مارکت با ارائه بهترین تجهیزات فیزیوتراپی در کنار شماست و دامپزشکان را در تجهیز این بخش، یاری خواهد کرد.